Voorlichting arbodienst beeldschermwerk

Wie langere tijd achter een beeldscherm zit, kan met gezondheidsklachten te maken krijgen. En dat kan variƫren van oogklachten via hoofdpijn tot vermoeidheid. Hierbij een korte beschrijving van de meest voorkomende klachten en tips hoe je deze kunt voorkomen.

Meest voorkomende klachten:

Oogklachten

Het gezichtsvermogen gaat niet achteruit door beeldschermwerk. Dubbelzien en klachten van vermoeide, tranende ogen kunnen wel voorkomen. Dit is een gevolg van:

  • kwalitatief slecht beeldscherm of slecht leesbare teksten,
  • spiegeling of licht weerkaatsing van lampen of vensters op het scherm,
  • extra inspanning van de ogen doordat je te dichtbij zit of het scherm slecht staat opgesteld,
  • langdurig doorwerken zonder pauze,
  • geen goede bril of contactlenzen.

Wanneer je op een nieuwe werkplek begint of als je oogklachten hebt die werkgerelateerd zijn, kun je je ogen periodiek laten onderzoeken bij de Arbodienst. Een doorverwijzing naar een oogarts voor het verkrijgen van een beeldschermbril is mogelijk.

Klachten van spieren en gewrichten

Veel beeldschermwerkers hebben klachten aan spieren en gewrichten. Deze kunnen samenhangen met een aantal werkfactoren:

  • lange werktijd ( meer dan 5 uur per dag beeldschermwerk),
  • hoge werkdruk,
  • slechte inrichting van de werkplek, zoals gedraaid voor het scherm zitten, een onjuist ingestelde stoel, onvoldoende steun voor de ellebogen en pols,
  • langdurig met de muis werken.

RSI (repetitive strain injury) is een aandoening aan de spieren en gewrichten die kan ontstaan door langdurig werk achter een beeldscherm. Het gaat hier om een overbelasting van pezen, spieren en zenuwen als gevolg van druk/rek/temperatuur en celwandschade.

Hoofdpijn, vermoeidheid en nerveuze klachten

Het hebben van stress is op zich niet slecht. De meeste mensen hebben zelfs dit soort drukke perioden op het werk nodig om zo de geest scherp te houden. Te weinig, maar vooral teveel stress kunnen leiden tot lichamelijke en geestelijke klachten. Vaak klagen werknemers dan over hoofdpijn, vermoeidheid en nervositeit.

Oorzaken kunnen zijn:

  • het moeten nemen van moeilijke beslissingen,
  • zeer geconcentreerd werken,
  • eentonig werk,
  • werken onder grote tijdsdruk,
  • onvoldoende regelmogelijkheden (delegeren, pauzes nemen, etc.),
  • slechte leiding,
  • slechte sfeer op het werk,
  • lawaai overlast, onprettig binnenklimaat.

Tips om klachten te voorkomen

Ontspanningsoefeningen

  • blijf nooit langer dan een half uur in dezelfde werkhouding zitten,
  • ontspan een keer per half uur de nek door het hoofd naar voren en naar achteren te bewegen,
  • ontspan een keer per half uur de schouderspieren door de schouders naar voren en naar achteren te draaien,
  • ontspan de rug door rechtop te zitten en met de handen in de nek de ellebogen naar achteren te drukken,
  • ontspan de benen door ze te strekken en rondjes in de lucht te draaien,
  • ontspan de vingers door de handpalmen te strekken en te ontspannen,
  • sta op en loop een stukje.

Neem ook eens de trap in plaats van de lift. Wees alert op kramp, pijn of tintelingen in schouders, armen en handen.

Opstelling beeldschermapparatuur

Een goede verlichting is belangrijk bij beeldschermwerk. Zo vermindert teveel licht het contrast op het scherm. En wie zijn scherm opstelt voor het raam zet, kan last hebben van het zonlicht. Zit je echter met je rug naar het raam, dan kunnen er spiegelingen op het scherm ontstaan.

Het scherm kan het beste dwars ten opzichte van het raam geplaatst worden. Hierdoor is de kijkrichting evenwijdig aan het raam en vinden er geen vervelende spiegelingen plaats. Het scherm dient bij voorkeur horizontaal en verticaal instelbaar te zijn (zwenkarm). De afstand oog - beeldscherm dient tussen de 50 en 70 centimeter te zijn en het scherm hoort recht voor de gebruiker te staan zodat het hoofd niet gedraaid hoeft te worden.

De bovenzijde van het scherm moet op ooghoogte staan. Wie veelvuldig naar een document moet kijken, kan hier het beste een speciale houder voor gebruiken. De achtergrond op het beeldscherm moet licht zijn (wit) en de tekens zwart om maximaal contrast te behalen.

Instellen van de tafel en kantoorstoel

Het is verstandig een instelbare tafel aan te schaffen. Als dit echter niet mogelijk is, kun je een voetenbankje gebruiken bij een te grote beenruimte en tafelpootverlengers bij een te kleine beenruimte. De hoogte van het werkblad moet enkele centimeters boven de hoogte van de ellebogen ingesteld worden. Zorg voor voldoende steun voor de polsen. De stoel moet verrijdbaar zijn om bewegen te stimuleren.

Een stoel moet als volgt worden ingesteld:

  • hoogte van zitting: de boven- en onderbenen maken een hoek van 90 graden, zitting ter hoogte van de knieschijf, voeten plat op de vloer. Maak zo nodig gebruik van een voetenbank.
  • zitdiepte: een handdiepte tussen de voorkant van de zitting en de knieholte.
  • hoogte van stoelleuning: de maximale bolling van de leuning moet passen in de maximale holling van de rug.
  • armleuningen: als de onderarmen steunen, moeten de schouders ontspannen zijn (afhangen).

Tien adviezen om gezondheidsklachten bij beeldschermwerkers te voorkomen

  • Zorg voor een goede opstelling van het beeldscherm, de stoel en een ruime werkomgeving.
  • Voorkom hinderlijke spiegeling of lichtinval op het beeldscherm.
  • Let op de minimale 50 centimeter afstand tussen ogen en beeldscherm.
  • Vraag bij twijfel over je gezichtsvermogen en/of sterkte van je bril een oogonderzoek bij de Arbodienst aan.
  • Zorg voor een rechte houding op de stoel en voor het beeldscherm.
  • Laat de onderarmen ontspannen op de armleuningen rusten.
  • Werk niet te lang en te gespannen achter elkaar door. Ontspan geestelijk (pauzes en afwisseling) en lichamelijk (doe oefeningen en sta op).
  • Probeer signalen van overbelasting tijdig te herkennen (tintelingen, doof gevoel, irritatie, etc.).
  • Bezoek bij gezondheidsklachten de bedrijfsarts en/of vraag een werkplekonderzoek aan.
  • Zorg voor een gezonde levensstijl: voldoende lichaamsbeweging, eet gezond.